Trong quá trình giải quyết các vấn đề liên quan đến di sản thừa kế, người phân chia di sản thừa kế chiếm một vai trò cực kỳ quan trọng. Bởi nó không chỉ liên quan đến việc phân chia tài sản mà còn liên quan đến việc đảm bảo sự công bằng và hợp lý giữa các bên liên quan. Bài viết dưới đây của vinhtienlawyer.com sẽ lý giải chi tiết hơn về người phân chia di sản, kèm theo đó là quyền và nghĩa vụ của chủ thể này.
1. Ai là người có quyền phân chia di sản thừa kế
Điều 657 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về người phân chia di sản thừa kế cụ thể như sau:
“Điều 657. Người phân chia di sản
1. Người phân chia di sản có thể đồng thời là người quản lý di sản được chỉ định trong di chúc hoặc được những người thừa kế thỏa thuận cử ra.
2. Người phân chia di sản phải chia di sản theo đúng di chúc hoặc đúng thỏa thuận của những người thừa kế theo pháp luật.
3. Người phân chia di sản được hưởng thù lao, nếu người để lại di sản cho phép trong di chúc hoặc những người thừa kế có thỏa thuận”
Như vậy có thể hiểu người phân chia di sản thừa kế là cá nhân hoặc tổ chức được ủy quyền hoặc có quyền hợp pháp nhằm thực hiện việc phân chia tài sản trong di sản của người đã mất. Người này có thể là một trong những người thừa kế, một người bên thứ ba, hoặc thậm chí là một luật sư chuyên nghiệp.
Mặc dù pháp luật Việt Nam không quy định về điều kiện chủ thể đối với người phân chia di sản, nhưng chắc chắn họ phải là người có đầy đủ năng lực hành vi dân sự. Vì, theo quy định của pháp luật, người không đảm bảo đầy đủ hành vi dân sự khi tham gia các quan hệ pháp luật dân sự sẽ phải được thực hiện thông qua người giám hộ, hoặc người đại diện. Chính vì vậy, người phân chia di sản thừa kế phải là người có đầy đủ năng lực hành vi theo quy định của pháp luật.
Xem thêm: Thông tin chi tiết về luật chia di sản thừa kế hiện hành
2. Nghĩa vụ của người phân chia di sản thừa kế
Người phân chia di sản có nghĩa vụ phân chia di sản thừa kế cho những người được quyền thừa kế. Việc phân chia cần tuân theo đúng nội dung của di chúc hoặc theo thỏa thuận của những người thừa kế theo pháp luật.
Trường hợp có di chúc thì việc chia di sản cho từng người thừa kế phải thực hiện theo đúng nguyện vọng của người để lại di sản. Hơn nữa việc chia này phải đảm bảo quy định tại Điều 659 Bộ luật dân sự năm 2015.
Trường hợp không có di chúc hoặc nội dung của di chúc không rõ ràng mà nó không giải thích được thì, người chia di sản thừa kế phải chia theo thỏa thuận của người thừa kế. Hoặc thực hiện theo nội dung trong văn bản cuộc họp mặt giữa những người thừa kế đã thống nhất. Điều này sẽ đảm bảo được quyền, lợi ích của người lập di chúc, cũng như những người thừa kế.
Trên thực tế, có khá nhiều trường hợp người phân chia di sản thừa kế cũng chính là người thừa kế. Vì vậy, để tránh trường hợp người phân chia lợi dụng quyền hạn của mình mà phân chia di sản không hợp lý. Từ đó làm ảnh hưởng hưởng đến quyền lợi của những người thừa kế khác, và không tôn trọng ý nguyện của người lập di chúc, tránh làm phân tán di sản thừa kế. Thì lúc tiến hành chia, người này có nghĩa vụ phải thảo luận, thương lượng với các bên liên quan. Đồng thời phải lập biên bản phân chia rõ ràng.
3. Quyền của người phân chia di sản thừa kế
Bên cạnh việc thực hiện các nghĩa vụ, người phân chia di sản thừa kế cũng có những quyền lợi nhất định:
3.1 Quyền yêu cầu thông tin
Người phân chia di sản thừa kế có quyền yêu cầu thông tin từ các bên liên quan nhằm phục vụ việc phân chia. Cụ thể các quyền sau:
- Yêu cầu các thông tin về tài sản mà họ không nắm giữ hoặc biết đến.
- Yêu cầu thông tin từ các cơ quan thẩm quyền liên quan đến tài sản được thừa kế như ngân hàng, văn phòng đăng ký đất đai, hay các tổ chức tín dụng.
3.2 Quyền đưa ra quyết định
Người phân chia di sản thừa kế được quyền đưa ra quyết định về cách thức phân chia tài sản, gồm:
- Quyết định cách phân chia tài sản sao cho hợp lý và công bằng nhất dành cho các bên.
- Trong quá trình phân chia, nếu có tranh chấp phát sinh họ có quyền đứng ra giải quyết với tư cách là người trung gian.
3.3 Quyền yêu cầu hỗ trợ pháp lý
Người phân chia di sản thừa kế có quyền nhận được hỗ trợ từ các chuyên gia pháp lý với các trường hợp khó. Cụ thể là:
- Hỗ trợ từ luật sư để đảm bảo mọi bước đi đều tuân thủ quy định của pháp luật và thực hiện đúng nghĩa vụ.
- Ngoài luật sư, người phân chia di sản thừa kế có thể nhận sự trợ giúp từ các chuyên gia trong các lĩnh vực liên quan đến bất động sản để đưa ra quyết định hợp lý nhất.
Người phân chia di sản thừa kế đóng vai trò quan trọng trong quá trình chia phân chia tài sản. Thông qua các quyền và nghĩa vụ, họ không chỉ là người thực hiện mọi thủ tục pháp lý mà còn là người bảo vệ quyền lợi của các bên thừa kế. Hy vọng sau bài viết này, bạn đã hiểu hơn vai trò của người phân chia di sản thừa kế.
Bài viết tham khảo các tài liệu, website:
