Chia thừa kế cho con riêng là vấn đề thường gặp trong cuộc sống gia đình hiện đại. Khi mà xã hội ngày càng phát triển, việc kết hôn và có con không chỉ gói gọn trong khuôn khổ truyền thống mà còn mở rộng ra nhiều hình thức khác nhau. Bài viết này của vinhtienlawyer sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn về quyền lợi của con riêng trong vấn đề thừa kế di sản, từ đó đưa ra những quyết định đúng đắn và công bằng cho tất cả các bên liên quan.
1. Con riêng có được chia thừa kế như con chung không?
Theo quy định tại điều 651 Bộ luật dân sự 2015, người hưởng thừa kế sẽ được chia theo 3 hàng sau:
a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.
Từ điều luật trên, chúng ta có thể thấy con riêng sẽ không được hưởng thừa kế như con chung. Tuy nhiên con riêng vẫn sẽ được chia thừa kế nếu thuộc các trường hợp sau:
- Người có di sản thừa kế để lại di chúc cho con riêng: Vì di chúc là ý nguyện của người có di sản sau khi họ qua đời. Do đó nếu di chúc hợp pháp thì con riêng vẫn được hưởng thừa kế.
- Con riêng sống chung với cha dượng hoặc mẹ kế: Trường hợp này được quy định khá chi tiết tại điều 654 Bộ luật dân sự 2015.
Xem thêm: Một số thủ tục cần biết khi khởi kiện chia thừa kế
2. Con riêng có được hưởng thừa kế của cha dượng và mẹ kế không?
Như đã đề cập ở phần trên, khi con riêng sống cùng với cha dượng hoặc mẹ kế thì con riêng hoàn toàn có quyền được hưởng thừa kế từ cha dượng và mẹ kế. Vấn đề này được xác thực dựa trên điều 654 Bộ luật dân sự 2015 về mối quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng như cha con, mẹ con giữa con riêng với cha dượng và mẹ kế.
Quan hệ thừa kế giữa con riêng và bố dượng, mẹ kế
Con riêng và bố dượng, mẹ kế nếu có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ con thì được thừa kế di sản của nhau và còn được thừa kế di sản theo quy định tại Điều 652 và Điều 653 của Bộ luật này.
3. Cách chia thừa kế cho con riêng được quy định thế nào?
Theo quy định tại Điều 660 Bộ luật Dân sự 2015 về phân chia di sản theo pháp luật như sau:
Phân chia di sản theo pháp luật
Khi phân chia di sản, nếu có người thừa kế cùng hàng đã thành thai nhưng chưa sinh ra thì phải dành lại một phần di sản bằng phần mà người thừa kế khác được hưởng để nếu người thừa kế đó còn sống khi sinh ra được hưởng; nếu chết trước khi sinh ra thì những người thừa kế khác được hưởng.
Những người thừa kế có quyền yêu cầu phân chia di sản bằng hiện vật; nếu không thể chia đều bằng hiện vật thì những người thừa kế có thể thỏa thuận về việc định giá hiện vật và thỏa thuận về người nhận hiện vật; nếu không thỏa thuận được thì hiện vật được bán để chia.
Theo đó, việc phân chia thừa kế cho con riêng sẽ dựa vào các quy định tại điều 660 Bộ luật dân sự 2015.
4. Con riêng thuộc hàng thừa kế nào khi chia di sản của cha dượng và mẹ kế?
Để xác định được hàng thừa kế của con riêng khi chia di sản của cha dượng và mẹ kế, chúng ta cần quay lại tìm hiểu hàng thừa kế. Căn cứ vào điều 651 Bộ luật dân sự 2015, có 3 hàng thừa kế chính được sử dụng trong quá trình chia di sản thừa kế. Những người thuộc cùng một hàng thừa kế thì di sản sẽ được chia như nhau. Còn những người ở hàng thừa kế sau chỉ được xét hưởng thừa kế khi những người ở hàng trước qua đời hết.
Đối với việc con riêng được hưởng thừa kế của cha dượng, mẹ kế thì đã được khẳng định ở phần trên. Tức là khi giữa họ có mối quan hệ chăm sóc lẫn nhau như cha con, mẹ con thì con riêng sẽ được hưởng di sản từ cha dượng mẹ kế để lại. Như vậy, có thể thấy giữa con riêng với cha dượng, mẹ kế là quan hệ thừa kế giữa con nuôi và cha nuôi, mẹ nuôi và cha đẻ, mẹ đẻ. Nếu xét về hàng thừa kế thì con riêng sẽ thuộc hàng thừa kế thứ nhất.
Pháp luật Việt Nam đã quy định rõ ràng quyền lợi khi chia thừa kế cho con riêng, tuy nhiên, thực tế lại có thể phức tạp hơn nhiều. Nhằm đảm bảo quyền lợi cho con riêng, các gia đình nên thảo luận cởi mở về vấn đề này và lập di chúc nếu cần thiết. Sự minh bạch và công bằng trong việc chia tài sản thừa kế không những giúp các bên giảm bớt tranh cãi, mà còn duy trì sự hòa thuận trong gia đình.
Bài viết tham khảo các tài liệu, website:
